35 năm nhạc
Từ Công Phụng

 

YẾN

Tôi không nhớ là tôi biết Đỗ Ngọc Yến vào lúc nào. Có lẽ thời học ở Văn Khoa. Thời đó tôi vừa đi học, vừa làm báo, vừa đi dậy học tận Vũng Tàu nên ít tham gia vào các sinh hoạt tại trường. Lần duy nhất tôi góp chút công là lần làm báo xuân Văn Khoa cho Sinh Viên Đoàn Đại Học Văn Khoa do Nguyễn Anh Tuấn cầm chịch. Vào năm nào tôi không nhớ rõ. Thời gian đó Đỗ Ngọc Yến đang hoạt động mạnh trong giới sinh viên. Anh làm những gì tôi không biết hết được. Nhưng chỉ biết là anh xăng xái dữ lắm. Tôi thấy anh ở ngoài sân trường hơn là ở trong lớp. Thấy vậy thôi chứ chẳng bao giờ tôi có dịp nói chuyện với anh.

Yến biết tôi lúc nào, tôi cũng thực sự không biết. Khi tôi đi cùng Tô Thế Liệu tới tòa soạn báo Người Việt vào năm 1992 lúc tôi tới Quận Cam lần đầu tiên thì cũng không phải để thăm Yến. Liệu có việc gì đó với Hoàng Khởi Phong, tôi ở trên xe của Liệu, nên chẳng thể không vào. Khi vào tới phòng khách, Liệu chạy ra phía sau đi kiếm Phong, bỏ mặc tôi ngồi trên chiếc ghế da. Tôi bảo Liệu nhắn dùm Nguyễn Xuân Hoàng ra cho tôi gặp. Tôi vừa cầm tờ báo lên định đọc thì Yến chạy ra. Yến cười thật tươi, giơ tay cho tôi bắt, hỏi thăm rất thân tình. Tôi có cảm tình ngay với con người rất xởi lởi của Yến. Tôi đồ chừng rằng Yến cũng xởi lởi như vậy với bất cứ ai Yến gặp. Nhưng không, qua câu chuyện, tôi mới thấy là Yến nhớ được tôi đã học ở Văn Khoa. Kể cũng lạ, tôi và Yến không học chung một chứng chỉ nào, sao Yến nhớ được tôi? Khi Nguyễn Xuân Hoàng ra gặp tôi, lúc đó, qua Hoàng, Yến mới biết tôi cũng có viết lách lăng nhăng. Đôi mắt sau cặp kính trắng dầy cộm ánh lên niềm vui. Hóa ra cũng phe ta cả. Yến hỏi han rất kỹ về cuộc sống của tôi, về công việc viết lách, lại có ý muốn rủ rê tôi qua ở luôn bên quận Cam cho vui. Khi ra về, Yến kéo tôi ra trước tấm bảng Người Việt ở trước tòa báo chụp hình. Chụp chung tất cả mọi người, xong lại chụp riêng với Yến một tấm. Tấm hình này tôi rất trân trọng và có để trên website của tôi.

Bốn năm sau, tôi lại tới  Người Việt. Thoắt thấy bóng tôi, Yến chạy ra tay bắt mặt mừng, ngửa bàn tay ra hỏi.

“ Sách đâu?”

Lúc đó tôi đã in được hai tập truyện ngắn. Và, may thay, có mang theo. Cầm cuốn truyện, lật lật ra xem, Yến đưa lại cho tôi.

“ Ký vào đây chứ!”

Nếu Yến viết thì chắc anh có nhiều điều để viết lắm. Cuộc sống phong phú về nhiều mặt như vậy, đề tài nhiều chi kể. Vậy mà không thấy anh viết. Anh chỉ xúi người khác viết. Dĩ nhiên anh cũng xúi tôi. Biết anh khôn dàn trời nhưng với lối nói tỉnh tỉnh giỡn giỡn anh vẫn đưa tôi vào tròng. Chẳng biết có phải vì anh bơm không mà tôi cứ lân la viết hết truyện này qua truyện khác. Cứ đủ độ dầy là in sách.

Lai rai viết như vậy tới khi gặp anh lần nữa vào năm 2003. Mùa hè năm 2003. Lần này ông bạn Phạm Phú Minh đứng ra tổ chức buổi ra mắt sách cho tôi tại phòng sinh hoạt Lê Đình Điểu trong tòa báo Người Việt, trụ sở mới khang trang hơn trụ sở cũ nhiều. Lê Đình Điểu thì tôi quen từ hồi ở Việt Nam. Anh không học Văn Khoa nhưng có lẽ anh vào lớp học nhiều hơn anh sinh viên Văn Khoa Đỗ Ngọc Yến. Anh ngồi học chung để lấy chứng chỉ của chị Dung. Anh tốt nghiệp bằng một lễ cưới. Một điều vui trong buổi ra mắt sách bữa đó là người điểu khiển chương trình lại chính là cô gái rượu của anh chị Điểu-Dung, cháu Y Sa.

Để sửa soạn cho buổi ra mắt sách, tôi đến quận Cam trước mấy ngày. Xuống nhà xuất bản Văn Mới ở Gardena lấy sách về, tôi tới ngay báo Người Việt. Vừa bước vào cửa, tôi đụng ngay Đỗ Ngọc Yến. Lại chìa bàn tay ra, lần này có vẻ mạnh bạo hơn vì biết chắc tôi có sách mới.

“ Sách đâu?”
“ Ký vào đây chứ!”

Màn kịch bảy năm trước diễn lại y chang. Tôi ký cho anh cuốn truyện

“Bên Lưng Những Con Chữ” còn tươi rói vừa lấy về.
“ Ký mở hàng cho ông đấy nhé!”

Yến cười. Bảy năm là một thời gian không dài lắm. Nhưng với Yến có lẽ là một thời gian dài. Anh phải sống với căn bệnh tiểu đường ngày càng làm khó anh. Tôi hỏi sức khỏe anh. Vẫn thường! Nghe nói ông phải đi lọc máu hàng tuần phải không? Chuyện thường, bệnh nó như vậy thì phải lọc máu thôi. Hình như anh đang nói bệnh của ai chứ không phải của anh. Không phải bệnh của anh thì dài dòng làm gì cho tốn thời giờ, anh lái qua chuyện khác. Cuốn thứ mấy của ông vậy? Thứ sáu. Tốt. Làm được gì cũng đều là tốt cả. Ông cứ tiếp tục nhé! Lại xúi dại! Sao ông không chịu viết gì vậy? Anh giả lơ. À, có cái này. Anh đứng dậy. Tôi thấy dáng đi của anh có vẻ khó khăn. Nhưng cái khó khăn chỉ ở đó thôi. Nó không leo lên được cao hơn. Anh vẫn còn nguyên nụ cười bằng cặp mắt yêu đời chôn sâu vào hai mắt kính như hai đáy ly. Khi anh trở ra tôi thấy trên tay anh có một cuốn sách. Phải vậy chứ! Bạn tôi đã…phản tỉnh. Anh ngồi xuống ghế bên cạnh tôi, rút bút, viết: “Thân tặng Song Thao”. Rồi một chữ ký giản dị: Yến. Chữ Y thiếu nét trông như chữ J, chữ N chỉ còn là một nét ngang hơi nhô lên một chút ở phía đuôi như một cánh chim mệt mỏi. Nhìn nét chữ nguệch ngoạc chỗ còn chỗ mất, tôi bỗng thấy thương Yến. Anh hầu như đã mất quyền điều khiển những ngón tay. Tôi nhìn Yến. Chẳng lẽ tôi rầu rầu nét mặt trong khi mặt Yến vẫn sảng khoái với nụ cười hình như không bao giờ tắt trên môi anh. Anh đưa cuốn sách cho tôi.

“ Ông đọc chơi cho vui. Cũng chẳng có gì đâu!”

Hóa ra tôi lộn. Sách không phải của Yến mà là sách viết về Yến. “Yen Do And The Story Of  Nguoi Viet Daily News With Jeffrey Brody”. Tôi mở qua cuốn sách. Yến xoay trở trên ghế có vẻ mất tự nhiên.

“ Anh chàng này tới làm một cái nghiên cứu về tờ Người Việt ấy mà.”

Tôi bỏ mặc anh ngồi bên cạnh, lật cuốn sách đọc cóc nhẩy qua vài trang.

“ Toàn là phỏng vấn ông cả. Ông là Người Việt, Người Việt cũng là ông.”
“ Ông đừng nói vậy. Mình tôi thì làm chi ra hồn. Nhờ anh em bạn bè cả đấy.”

Yến là vậy. Anh không muốn nói nhiều về mình. Lúc nào anh cũng muốn rút vào bóng tối. Có lẽ trong bóng tối anh mới là anh. Nếu giao cho anh chức Tổng Trưởng Thông Tin chẳng hạn, thì chắc không hiệu quả bằng để cho anh làm cố vấn tối cao của ông Tổng Trưởng!

Một năm sau, hè 2004, tôi lại tới Người Việt. Anh không có ở đó. Phạm Phú Minh bảo hồi này anh ít ra tòa báo lắm. Tôi thẫn thờ. Biết là bệnh nó đang dồn anh vào chân tường. Tôi ra về không nghĩ tới việc tới thăm anh tại nhà. Ích gì đâu! Có lẽ anh vẫn thích núp trong bóng tối. Có điều bóng tối nó đang chơi xỏ anh. Nó đang toan tính chôn vùi anh.

Về lại Montreal, tôi thấy giận mình. Sao không nhờ Phạm Phú Minh cho quá giang một cuốc xe tới với Yến? Cầm tay nhau một cái có khi cũng là một việc hay. Tôi tự giận hơn nữa khi nhận được cuốn “Đỗ Ngọc Yến Giữa Bạn Bè” do Phạm Phú Minh gửi qua. Dầu sao Yến cũng cần những hơi thở ấm áp của bè bạn. Khi chúng bạn xúm nhau lại hà hơi cho Yến, tôi biết Yến đã lạnh. Anh đã nhận bệnh viện làm nhà. Căn nhà oan nghiệt của đành đoạn.

Vậy mà một buổi sáng tinh mơ, tiếng điện thoại trong nhà tôi reo một cách bất thường, giọng Hoàng Chiều Nhân bên kia đường dây vẫn làm tôi choáng váng. “Tôi đang ở trên làng Cây Phong với Đỗ Quý Toàn. Đỗ Ngọc Yến mất vào hồi bốn giờ rưỡi hôm qua rồi. Giờ Cali. Ông báo dùm cho bạn bè biết. Thứ bảy ông có rảnh lên làng với tụi tôi”. Có lẽ anh em cũng cần hơi nhau vào những lúc như thế này. Bữa đó là thứ sáu, 18 tháng 8 năm 2006. Thứ bảy tôi vẫn ở nhà. Nhớ Yến. Trên mặt bàn của tôi tấm vé máy bay đi Cali vào dịp Giáng Sinh sắp tới còn nằm đó. Định thăm bạn bè. Nhất là Yến. Có những thứ mà một đời người phải đối mặt. Không lẩn tránh được.

Ngày hôm nay, ngày thân xác Yến thực sự về với đất, tôi vẫn thấy Yến cười giỡn trên VNCR. Bạn bè chỉ có giễu với nhau thì mới nói được, chứ nói với nhau mà quan trọng quá thì không nói được!
Yến, đừng bao giờ tắt nụ cười nghe bạn!

 8/2006